Meta beda l-proġett …
L-ewwel ħaġa li qalli kienet li hu qatt ma ħa l-ebda kejl u qisien tal-knisja, imma kien iħares u jaħdem kollox minn moħħu. Ħaġa li diffiċli biex tifhima minħabba li kulmin ra l-knisja ta’ Sant’Elena minn barra jew minn ġewwa jaf x’arkitettura elaborata fiha. Iżda s-sens ta’ proporzjon jidher li hu mibni fil-ġenetika ta’ Frans. Wara ħafna żmien iħares u josserva d-dettalji, fl-1 ta’ Ġunju tal-1991 beda x-xogħol. Kien mar jagħżel il-ġebel hu stess mill-barriera f’Tal-Balal għax ried li dan ikun tajjeb biex ikun jista’ jaħdmu. Beda mill-pilastri tal-korsiji u baqa’ sejjer. Kuljum kien imur għall-quddies tas-6.30pm u wara, kif titbattal il-knisja, jerħila josserva d-dettalji biex meta jmur fil-garaxx tiegħu iħożż u jaqta’ l-molijiet biex wara jaħdem fuqhom.
Imma kemm dan jaħdem fuqha …
Frans qalli li għal bidu kien beda x-xogħol u jieqaf, imma darba ħuh qallu jekk ħa jibqa’ sejjer hekk mhu ħa jlesti qatt. Għalhekk Frans ħadha bis-serjeta u fi kliemu stess “skirt fuq ix-xogħol u għamilt disa’ snin naħdem fuqha minn fil-għodu sa fil-għaxija sakemm lestejtha”.
Fhiex tikkonsisti …
Meta thares lejn il-mudell wieħed jibqa’ b’ħalqu miftuħ speċjlament meta tiftakar li Frans ikkalkula kollox fuq għajnejh mingħajr kejl ta’ xejn. L-knisja hi 4.65 metri (15 ½-il pied) twila, 3.0 metri (10 piedi) wiesa’ u 3.6 metri (12-il pied) għolja. Tant hi kbira li l-iskutella u l-lanterna tal-koppla ma qadux fil-garaxx li għamilha fih minħabba l-għoli. Il-mudell jinkludi d-dettalji kollha tal-faċċata, inkluża l-iskultura u l-arkitettura kollha tal-pilastri, il-knisja minn ġewwa bis-saqaf, il-korsiji, il-kappelluni, l-altar maġġur u l-kuppletti ta’ fuqhom. L-unika ħaġa li ma nkludiex kienu l-għadd ta’ statwi ta’ qaddisin li jżejnu l-knisja fuq il-frontispizju minn barra. Forsi dan hu xi proġett ieħor għall-futur ? Meta tara x-xogħol tinduna li sar b’attenzjoni kbira għad-dettall u ma qagħadx lura minn xejn biex jagħmel din il-kopja tista’ tgħid preċiża u fidila tal-Bażilika Elenjana. Il-knisja għamilha b’tali mod li int tista’ tidħol ġo fiha u tara d-dettall minn ġewwa. Għalkemm mhux armati magħha, għamel ukoll is-sagristija, l-altar maġġur u anki l-garigor li minn isfel iwasslek sa fuq il-kampnar fejn hemm il-qanpiena l-kbira, li l-Karkariżi tant huma kburin biha.
![Ritratt: Roderick Busuttil Ritratt: Roderick Busuttil](../../../Ohrajn/Passatempi/Mudell_bil-Gebel/DSCN4652.jpg) |
Kemm swietu flus ?
Frans qalli li biex għamilha kellu jġib 15–il vjaġġ ġebel tal-franka. Kull vjaġġ kien ikun fih għoxrin kantun tas-sitta u ħmistax-il kantun tad-disgħa. Kien juża’ ammont kbir ta’ kolla biex jgħaqqad il-biċċiet. Hu kkalkula li l-materjal li uża swieħ madwar €5000 (ftit aktar minn Lm2000). Qalli li tant kien imur ta’ spiss jixtri l-kolla li dik li kien jixtri minn għandha kienet staqsietu x’kien qed jagħmel. Meta qalilha li kien qed jagħmel mudell tal-Bażilika ta’ Sant’Elena qaltlu “mela int qed tagħmila ? Għax ġew ħafna nies jgħiduli li hemm xi ħadd minn Birkirkara li daħal għaliha”. Frans qalli li hu ma qadx jagħti każ l-ispejjeż għax hu meta daħal għaliha ried li x-xogħol isir sew.
Pawlu Agius jgħinu fl-iskultura …
Għalkemm il-parti l-kbira tax-xogħol fuq dan il-mudell ħadmu Frans, hu ma kienx jaf jiskopli għalhekk meta wasal għal ċertu skultura, speċjalment tal-faċċata, kellu jgħid lil sieħbu Pawlu Agius biex jgħinu. Pawlu għamillu l-iskultura ta’ fuq il-frontispizju li turi lill-Ispirtu s-Santu, kif ukoll l-iskultura li hemm fuq l-arloġġi. Ix-xogħol hu ddettaljat ħafna u tista’ tgħid li hu kopja identika ta’ dak li naraw fil-faċċata tal-knisja.
|